Ocena bibliotecznych stron WWW

Dokumenty drukowane podlegają weryfikacji co najmniej dwukrotnie: najpierw w trakcie prac redakcyjnych, kiedy oceny dokonują kolegia wydawnicze, potem w momencie podejmowania decyzji o zakupie poprzez bibliotekarzy. Zasady stosowane przez bibliotekarzy są ustalone wieloletnią, a nawet wielowiekową, tradycją i dotyczą głównie: wydawcy, autora, zawartości, przewidywanego odbiorcy, kosztu oraz formatu.

Dokumenty umieszczane w Internecie nie zawsze podlegają wstępnej krytycznej analizie. Czasami wystarczy znajomość podstaw HTML, aby strona WWW znalazła się w sieci. Stąd też bibliotekarze powinni oceniać dokumenty biorąc pod uwagę co najmniej dwa aspekty (7):

1. stwierdzenia, czy konkretna internetowa informacja powinna być przyłączona jako źródło do strony domowej biblioteki,
2. ocenę jakości i przydatności dokumentu dla konkretnych użytkowników lub też problemów.

W celu zdobycia danych do napisania tej pracy autorka korzystała z zasobów internetowych, sama stojąc przed problemem wyboru właściwych źródeł informacji. W myśl zasady " nie wierz wszystkiemu co czytasz" podstawowym kryterium doboru materiału do niniejszej prezentacji stała się wiarygodność źródła, z którego pochodzą dane. Zasadniczo były to dane ze stron bibliotek naukowych, artykuły ze znanych czasopism elektronicznych bądź prezentacje z konferencji.

Właściwa ocena stron WWW jest sztuką (6), stąd też proponuje się do tego celu stosowanie kilkunasto- bądź kilkudziesięciopunktowych ankiet (2, 3, 5, 7). Niekiedy za podstawowe uważa się zaledwie kilka punktów, ale przewidywany czas oceny danego zasobu w Internecie określany jest na 5 do 10 dni (4). Istnieje też specjalna metoda do oceny Graficznego Interfejsu Użytkownika (1). Trudno więc podjąć właściwą decyzję co do wyboru kryteriów oceny, ponieważ każda będzie subiektywna. Nie ma pojedynczego, doskonałego wskaźnika odpowiedniości, prawdziwości oceny zasobu w sieci (6).

Podane poniżej kryteria oceny stron WWW powinny być traktowane raczej jako przyczynek do dyskusji niż gotowa recepta.

Zawartość:

• jaki jest cel utworzenia tej strony,
• kto jest przewidywanym odbiorcą, na jakim poziomie (akademickim, szkolnym, popularnym),
• jak kompletna i dokładna jest zawarta w dokumencie informacja, czy można ją porównać ze źródłowymi tekstami drukowanymi,
• czy tekst jest napisany poprawnie,
• czy odpowiada twoim celom, jest przydatny do rozwiązania konkretnego problemu,
• czy źródło ma treść oryginalną czy jest jedynie bramką do innych stron,
• jaką wartość mają dodane połączenia, czy są podane kryteria ich doboru, czy linki są aktualne,
• czy grafika oraz inne media maja istotne znaczenie dla treści strony czy są jedynie ozdobnikiem, czy dają się wyłączyć,
• jak często strona jest aktualizowana.

Autorytatywność:

• kto jest autorem lub producentem,
• czy są podane informacje o autorze lub grupie tworzącej daną stronę WWW,
• jakie są kwalifikacje autorów, ich wiedza na dany temat,
• czy dołączona jest bibliografia lub inne źródła referencyjne,
• kto jest sponsorem strony.

Nawigacja:

• czy źródło jest przyjazne i może być użyte efektywnie,
• czy sposób prezentacji strony ułatwia poruszanie się po niej,
• czy jest łatwe do użycia, przeszukania,
• czy wymaga specjalnego oprogramowania lub sprzętu,
• czy użyty interfejs jest intuicyjny,
• czy zorganizowane jest w sposób logiczny,
• czy łatwo je można wydrukować bądź też zachować do pliku.

Wyszczególnione tutaj kryteria nie wyczerpują wszystkich możliwych aspektów oceny. Szczególną trudność sprawia fakt, że zazwyczaj decyzję o przydatności internetowego dokumentu musimy podjąć w czasie raczej krótkim. Zdarza się, że najpierw zachowujemy dokument na twardym dysku albo dyskietce, czasami nawet drukujemy, a potem dopiero oceniamy jego przydatność dla naszych potrzeb.

Szczególną jednak ostrożność należy zachować podejmując decyzję o umieszczeniu połączenia do danego zasobu na naszej stronie domowej.

  Cytowane źródła:

1. Bishops College Learning Resource Centre "How to Evaluate a Site." (October, 1999) [on-line] http://redbaron.bishops,ntc.nf.ca/lang2101/evaluate.htm
2. Bjorkang, Jessica "Evaluation of User Interface of Swedish Newspapers on Internet." Umea's 3^rd Student Conference in Computing Science and Informatics, 1999 [on-line] http://www.cs.umu.se/~dva96jbg/conference/final.htm
3. County College of Morris "Internet Site Evaluation." December 16, 1998 [on-line] http://www.ccm.edu/library/hlfb.htm
4. Design Technologies "Rapid Evaluation of Web Site Usability." 1999, [on-line] http://www,designtech.com/websites2.html
5. Grassian, Esther "Thinking Critically about Word Wide Web Resources" October 1998 [on-line] http://www.library.ucla.edu/libraries/college/instruct/web/critical.html
6. Ohio State University Library User Education Program: net.TUTOR "Evaluation of Web Sites" 1999 [on-line] http://gateway.lib.ohio-state.edu/tutor/les1/pgl.html
7. Smith, Alastair G. "Testing the Surf: Criteria for Evaluating Internet Information Resources." The Public-Access Computer Systems Review 8, no 3 (1997) [on-line] http://info.lib.uh.edu/pr/v6/smit8n3.html