Towarzystwo Przyjaciół Ossolineum powstało w 1926 r. we Lwowie, kiedy Zakład Narodowy im. Ossolińskich znalazł się w szczególnej potrzebie. Do stowarzyszenia zapisywały się osoby, które wiedziały, że wspaniała kolekcja druków, czasopism, rękopisów, rysunków, grafik, monet i medali, ofiarowana przez Józefa Maksymiliana hr. Ossolińskiego narodowi w 1817 r., gdy nie istniało państwo, nie może podupaść, kiedy naród wolność odzyskał. Ponieważ majątki fundacyjne Ossolińskiego nie przynosiły odpowiednich dochodów odwołano się do społecznego wsparcia.

   TPO zbierało fundusze na zakupy zbiorów, sprzętu fotograficznego i reprograficznego, prowadziło działalność wydawniczą, fundowało stypendia. Członkami Towarzystwa byli: prezydent Rzeczypospolitej, Ignacy Mościcki, znakomite postacie życia naukowego, kulturalnego ipolitycznego, a także ci, którzy chcieli współdziałać w utrzymaniu i powiększaniu daru Ossolińskiego dla przyszłych pokoleń.

   W 1946 r., kiedy część zbiorów ossolińskich pojawiła się we Wrocławiu, Towarzystwo Przyjaciół Ossolineum pełniło funkcję dawnego kuratora, zarządzając budżetem, przekazywanym przez państwo na działalność Zakładu Narodowego im. Ossolińskich. W TPO ponownie skupiły się osoby, które - pamiętając o idei Ossolińskiego i zasługach Ossolineum we Lwowie - postanowiły także we Wrocławiu najpierw odtworzyć instytucję, a potem nadać jej odpowiednią rangę.

   Niestety, nowe warunki polityczne, sprawiły, że w 1953 r. TPO zostało rozwiązane, a Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rozdzielony na dwie instytucje: bibliotekę i wydawnictwo, podporządkowany został Polskiej Akademii Nauk.

   Dopiero w 1988 r. odczuto ponownie potrzebę odtworzenia Towarzystwa, które - skupiając wokół Ossolineum przyjaciół - ułatwiłoby jego funkcjonowanie.

   TPO wyznaczyło następujące najważniejsze cele: działania na rzecz odzyskania zbiorów ossolińskich, pozostających nadal we Lwowie, nieco później - działanie na rzecz przywrócenia fundacyjnego statusu Ossolineum i samodzielności prawnej oraz prowadzeie działalności wydawniczej.

   Ustawa z dn. 5.01.1995 r. nadała Zakładowi Narodowemu im. Ossolińskich status fundacji dotowanej z budżetu państwa, nadal jednak trwają starania o zwrot ossolińskich zbiorów.

   TPO, prowadząc działalność wydawniczą i skupiając przyjaciół tej ważnej dla nauki i kultury instytucji, spełnia nadal istotną rolę.

sekretarz: dr Dobrosława Platt